ساخت مدل گچي نقش برجسته دروازه تچر
با شروع پروژه بايد مقدمات ساخت نمونه ها را آماده مي كرديم
با تقسيم كار قرار بر اين شد كه هر كس ساخت نمونه اي را بر عهده بگيرد؛من ساخت نقش برجسته داريوش در نبرد با اهريمن را شروع كردم.ابتدا بايد طرح اوليه آماده مي شد؛اندازه ها را مشخص نموديم ؛طبق قرارداد بايد دروازه تچر به ابعاد 2.20 متر عرض و 6 متر ارتفاع انجام مي شد
براي اين كار به تخت جمشيد رفتم و با عكس برداري از نمونه اي كه مي بايست ساخته مي شد تمام جوانب دروازه ورودي را عكس برداري كردم؛با همه اين تفاصير به علت آسيبي كه نقش برجسته ديده بود نمي شد تمام قسمت ها را كامل نمود.
مثلا در اين نقش برجسته صورت داريوش و اهريمن آسيب جدي ديده بود؛بطوريكه اصلا قابل بررسي نبود ؛جاهايي را كه منبع خوبي نداشتم با توجه به ديگر نقاط تخت جمشيد و كتب موجود بررسي نمودم
براي رسم تصوير از روش گرته برداري ؛مداد كپي ؛پرينت و انتقال اثر مي توان استفاده نمود
در روش گرته برداري بايست طرح نقش برجسته مورد نظر را بر روي كاغذ پوستي با مقياس يك به يك ترسيم نموده و سپس سوراخهاي ريزي را بر روي خطوط ترسيمي بوسيله سوزن ايجاد نمود.براي انتقال طرح ترسيمي بر روي سطح مورد نظر كافيست تا مقداري پودر رنگي را درون يك پارجه نازك (مانند جوراب زنانه) ريخته و درب آن را محكم كنيدو با قرار دادن كاغذ پوستي بر روي سطح مورد نظروضربه توسط پارچه حاوي پودر بر روي كاغذ طرح رابه سطح مذكور منتقل نمود
اين روش در جاهايي كاربرد دارد كه طرح ما بصورت قرينه و در تكرار قرار بگيرد و نياز به ترسيمات متوالي باشد
در اكثر مواقع ما نياز به چندين بار ترسيم طرح نداريم كه در اينصورت با روش طراحي مستقيم كار را ادامه ميدهيم
بوسيله مداد كپي نيز ميتوان خطوط را بر روي سطوح نمناك و مرطوب بصورت خيلي پررنگ ترسيم نمود.من در اين كار از طرح مورد نظر عكس گرفتم و در برنامه فتوشاپ آن را خطي كرده و به اندازه يك به يك 1.20 در 2.50 متر
چاپ نمودم
حال نياز به يك ميز كار بزرگ بود ؛آنرا درست كرديم و طرح پرينت شده را بر روي ميز ثابت نمودم و اقدام به گذاشتن گل بر روي طرح نمودم.طرح اوليه با دو روز زمان به پايان رسيدو نياز بود كه جهت مدل گچي از آن قالب مي گرفتم؛قالبها از جنس گچ تهيه شد كه دو لايه و چند تكه گرفته شد
قالب گيري كه تمام شد قالب هاي گچي را از سطح كار جدا نمودم و درون آن را خوب تميز نمودم براي تميز كردن آن بوسيله قلم مو 2 اينچ و آب تمام گلها را پاك نمودم.قالبهاي گچي را كناري گذاشتم تا كاملاّ خشك گرديد.پس از خشك شدن قالبها بايد با مواد جدا كننده سطح داخلي آن را كاملاّ آغشته مينمودم تا گچي را كه داخل آن مي ريختم به سطح قالب نچسبد.براي اين كار ابتدا دوغاب گل رقيقي آماده نمودم و بوسيله قلم مو به قالب زدم بايد دقت ميكردم كه تمام قسمتهاي قالب را كاملاّبپوشاند؛بعد از اين مرحله با مايع ظرف شويي يك لايه بر روي گل زدم . با اين ترتيب ديگر گچ به هيچ عنوان به قالب نمي چسبد.
آماده سازي قالب به پايان رسيده بود و مي بايست قالب ها را بر رومي ميز كار و در كنار هم محكم مي نمودم براي اين كار قالب ها را بو سيله گچ در كنار هم محكم نمودم. حال مرحله قالب ريزي گچي آغاز ميگرديد
براي ساخت گچ بايد از آب و گچ الك شده با الك نمره 100 و بيشتر استفاده نمود.استفاده از گچهاي الك شده ساختماني با نام گچ سوپر نيز مناسب مي باشد .بايد توجه داشت كه ميزان آب و گچ (مايه گچ) در زودگيري يا دير گيري گچ تاثير دارد.بهترين مايه گچ مايه آماده عسلي است ميزان آب و گچ به اندازه اي كه پس از افزودن گچ به آب و هم زدن ؛با فرو كردن دست در گچ رنگ كف دست كمي ديده شود و گچ نيز كف دست را رنگ كند.
پس از اينكه گچ را آماده نمودم آن را داخل قالب گچي ريخته و با بالا گرفتن دست از ايجاد حباب هوا بر روي سطح كار جلوگيري مي كردم.
اين كار را آنقدر ادامه دادم تا كل سطح قالب از گچ پوشيده شد ،حال بايستي تخمير(قطعه گچي) را محكم مينمودم تا نشكسته و يا ترك نخورد.براي اين كار ابتدا توري مرغي را بر روي صفحه داخلي گچي قرار داده و سپس يك شبكه فولادي از ميلگرد شماره 8 درون كار قرار دادم.بوسيله ماله گچ آماده را بر روي شبكه فولاديريخته و سطح آن را بوسيله شمشه و ماله صاف نمودم.
بعد از انكه گچ ريزي تمام شد يك روز گچ را رها كردم تا خودگيري لازم را انجام دهد،حال بايستي تخمير را وارونه بر روي ميز قرار ميدادم تا بتوان قالب را از سطح آن جدا نمود،چون تخمير گچي ايجاد شده سنگين بود از يك جرثقيل زنجيري دستي كمك گرفته و آن را وارونه نمودم.
حال مي بايست قالب گچي را از روي كار جدا مي نمودم،بوسيله قلم وچكش تكه هاي بزرگ قالب را از سطح كار جدا نمودم و اقدام به جدا سازي قطعات كوچكتر نمودم.در اين مرحله بايد دقت نمود كه سطح كار آسيب نبيند.
كار گچي آماده تراش بود
براي اينكه راحت تر بتوانم نقش برجسته را بتراشم آن را بصورت عمودي به ديوار تكيه دادم و با ايجاد داربست چوبي و تراش نقش برجسته در حالت نشسته كار را ادامه دادم
براي تراش جزييات نياز داشتم كه از قلم هاي ظريف تري استفاده كنم ، براي اين منظور چندين ميله محكم فلزي را حرارت دادم و سر آنها را بوسيله چكش كوبيدم تا شكل دلخواه را بگيرد، سپس بوسيله سوهان ريز شكل مورد نظر را ايجاد نمودم.
براي تراش نقش برجسته بايد در نظر داشت كه پلان برداري بايد رعايت شود.يعني حجم شكل مورد نظر با توجه به برجستگي هاي سطح كار مشخص مي شود و هرچه قسمتي را كه ميخواهيم بتراشيم حجيم تر باشد در نقش برجسته نيز بايد آن قسمت برجسته تر باشد
به عنوان مثال در اين نقش برجسته موهاي روي گوش داريوش برجسته ترين قسمت را تشكيل ميدهد
....
ادامه دارد
